May do huyet ap
Like:

Cách đo huyết áp đúng

Trị số huyết áp (HA) có thể khác nhau ở các thời điểm trong ngày và giữa các ngày; do vậy phải đo HA nhiều lần và vào các thời điểm khác nhau. Tất cả người lớn nên đo HA ít nhất một lần mỗi 5 năm

Với người có HA bình thường cao hoặc những người có con số HA cao bất kể lúc nào trước đó thì nên đo lại hàng năm. Nếu HA chỉ tăng nhẹ, chúng ta nên đo nhiều lần theo dõi trong nhiều tháng, vì có thể chúng sẽ giảm xuống đạt đến ngưỡng bình thường. Nếu các bệnh nhân có HA tăng cao đáng kể, có biểu hiện tổn thương cơ quan đích do THA hoặc có bằng chứng nguy cơ tim mạch cao hoặc rất cao, nên đo HA lại sau thời gian ngắn, ví dụ sau vài tuần hoặc vài ngày. Đo HA có thể được thực hiện bởi bác sĩ hoặc y tá tại phòng khám hoặc tại bệnh viện, hoặc tự đo bởi bệnh nhân tại nhà hay được đo bằng HA lưu động 24 giờ.

CÁC LOẠI MÁY ĐO HUYẾT ÁP

Huyết áp kế thủy ngân: Thiết kế của HA kế thủy ngân ít có thay đổi trong suốt 50 năm qua, ngoại trừ máy HA hiện nay không để chảy thủy ngân ra ngoài. HA kế thủy ngân thường chính xác hơn các phương tiện đo khác và không có sự khác biệt về độ chính xác của các hãng sản xuất khác nhau.

Huyết áp kế bằng hơi: Những thiết bị này, khi áp suất băng quấn tăng sẽ được thể hiện qua hệ thống kim chỉ đồng hồ theo từng mức. Loại thiết bị này thường không duy trì tính ổn định theo thời gian, vì vậy cần phải chỉnh lại định kỳ, thường là mỗi 6 tháng. Những phát triển gần đây về kỹ thuật của loại máy này là làm giảm sự hư hỏng khi bị đánh rơi.

Huyết áp kế phối hợp: Thiết bị được phát triển dựa trên sự gắn kết thiết bị điện tử và phương pháp nghe tạo nên HA kế phối hợp. Cột thủy ngân được thay thế bằng thang đo điện tử và HA được đo dựa trên kỹ thuật nghe. Huyết áp kế phối hợp đang dần dần thay thế HA kế thủy ngân.

Dao động kế: Sự dao động của HA ở băng quấn của máy đo HA được ghi nhận trong suốt quá trình xả xẹp băng quấn, điểm dao động cao nhất tương ứng với HA nội mạch trung bình. Sự dao động thường trên HATT và bên dưới HATTR, vì thế HATT và HATTR có thể được lượng giá gián tiếp thông qua thuật toán. Một trong những thuận tiện của phương pháp này là không cần bộ chuyển đổi đặt trên động mạch (ĐM) cánh tay, vì vậy vị trí băng quấn không quan trọng. Tuy nhiên ở người già với khoảng hiệu áp rộng, HA ĐM trung bình có thể đánh giá thấp hơn có ý nghĩa. Kỹ thuật đo dao động được sử dụng thành công khi đo HA lưu động và đo HA ở nhà.

PHƯƠNG PHÁP ĐO HUYẾT ÁP

Ảnh hưởng của tư thế: Huyết áp thường được đo ở hai tư thế là ngồi và nằm ngửa, nhưng cả hai đều cho sự khác biệt. Khi đo ở tư thế nằm ngửa, cánh tay nên được nâng bởi một cái gối. HATTR đo được ở tư thế ngồi cao hơn so với nằm khoảng 5 mmHg. Vị trí của cánh tay được điều chỉnh sao cho băng quấn ở mức của nhĩ phải (khoảng ở gian sườn 2) ở cả hai vị trí, HATT ở tư thế nằm cao hơn 8 mmHg so với ngồi. Nếu không có chỗ dựa lưng, HATTR có thể cao hơn 6 mmHg so với khi có dựa lưng. Bắt chéo chân có thể tăng huyết áp tâm thu (THATT) lên 2 – 8 mmHg. Vị trí của cánh tay rất quan trọng khi đo ở tư thế ngồi, nếu cánh tay dưới mức của nhĩ phải, trị số HA đo được rất cao. Tương tự như vậy, nếu cánh tay đặt trên mức của nhĩ phải, trị số HA đo được rất thấp. Sự khác biệt này có thể do sự tác dụng của áp lực thủy tĩnh và khoảng 2 mmHg cho mỗi 2,54 cm trên hoặc dưới mức tim.

Sự khác biệt giữa hai tay: Huyết áp nên được đo cả hai tay trong lần khám đầu tiên. Điều này có thể giúp phát hiện chỗ hẹp của ĐM chủ và ĐM chi trên. Khi sự khác biệt HA giữa hai tay là hằng định, HA ở tay cao hơn sẽ được sử dụng. Đối với người già và bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ), nên đo HA sau khi đứng dậy ít nhất 2 phút để phát hiện hạ HA tư thế đứng. Bao cao su của băng quấn HA kế phải ôm vòng ít nhất 80% chu vi cánh tay. Nếu dùng ống nghe để xác định HA nên chọn pha I và pha V Korotkoff để xác định HATT và HATTR; nếu không nghe được pha V, chọn pha IV thay thế. Mỗi lần khám đo ít nhất hai lần, cách nhau 1 – 2 phút. Nếu bệnh nhân bị rung nhĩ nên đo nhiều lần và dùng phương pháp đo ống nghe.

THEO DÕI HUYẾT ÁP TẠI NHÀ, TỰ ĐO HUYẾT ÁP

Nên dùng máy đo đã chuẩn hóa và đo đúng quy trình. Loại đo ở cổ tay thường không chính xác. Tiện lợi của việc theo dõi HA tại nhà là ghi được các số đo HA khi thức trong nhiều ngày, giảm được hiệu ứng THA “áo choàng trắng”. Điều quan trọng của đo HA tại nhà là giúp bệnh nhân biết con số HA của mình khi điều trị. Con số HA đo tại nhà thường thấp hơn tại phòng khám, cho nên phải giảm bớt ngưỡng và mục tiêu HA (ví dụ 10/5 mmHg) để điều trị khi đo HA tại nhà. Điều bất tiện của đo HA tại nhà là báo cáo sai lệch nên không giám sát được việc thay đổi thuốc. Hiện chưa có thỏa ước nào về số lần đo cũng như thời điểm đo HA và ngưỡng HA nào là bất thường, nhưng bệnh nhân có HA tại nhà dưới 130/85 mmHg có thể xem như bình thường. Tự đo HA tại nhà không thể cung cấp thông tin đầy đủ về giá trị HA trong 24 giờ, tuy nhiên có thể cung cấp trị số HA trong những ngày khác nhau và gần với hoàn cảnh sống bình thường hơn. Các trị số trung bình thu được vài ngày cũng mang lại một số thông tin, ưu điểm như: đo HA 24 giờ, tránh được hiệu quả “áo choàng trắng” và có thể giúp dự báo nhất định sự hiện diện và tiến triển của tổn thương cơ quan đích so với đo HA tại phòng khám. Do vậy, đo HA tại nhà vào các khoảng thời gian thích hợp trước và suốt quá trình điều trị cũng có thể được khuyến khích, bởi vì đây là phương pháp tương đối cũ và có thể cải thiện sự gắn kết bệnh nhân và điều trị.

Một số điểm lưu ý khi đo HA tại nhà:

- Sử dụng các máy đo chính xác đã chuẩn hóa, không nên dùng các loại máy quấn ngang cổ tay. Khi đo cánh tay của bệnh nhân phải đạt ngang mức nhĩ phải.

- Khuyến khích sử dụng các máy bán tự động và tự động vì HA kế thủy ngân sẽ làm cho bệnh nhân khó khăn trong sử dụng và có thể sai sót với động tác nghe, đặc biệt ở người già.

- Bệnh nhân phải ngồi nghỉ vài phút trước khi đo và cần biết rằng các trị số HA có thể khác nhau trong các lần đo khác nhau, do sự thay đổi áp lực máu tự động.

- Người nhà, bác sĩ tránh yêu cầu bệnh nhân đo nhiều lần quá mức cần thiết, nhưng cần thiết phải đo vài lần trước khi dừng thuốc và trong suốt quá trình điều trị.

- Lưu ý rằng các giá trị bình thường đo ở nhà thấp hơn so với đo ở phòng khám. Giá trị đo ở nhà 135/85 mmHg tương ứng với 140/90 mgHg đo ở phòng khám hoặc bệnh viện.

- Cần hiểu rõ tính cần thiết ghi chép cẩn thận để cung cấp đầy đủ và chính xác các giá trị đo được và tránh tự mình thay đổi các chế độ điều trị.

CHỈ ĐỊNH CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐO HUYẾT ÁP

Huyết áp đo được tại phòng khám hoặc tại trung tâm y tế nên được sử dụng như là thông số tham khảo.

Theo dõi HA 24 giờ có thể được xem như bổ trợ lâm sàng khi:

- Giá trị HA đo tại phòng khám khác nhau đáng kể khi đo nhiều lần hoặc đo nhiều thời điểm.

- Giá trị HA đo tại phòng khám cao ở những đối tượng có nguy cơ tim mạch thấp.

- Có sự khác nhau mâu thuẫn giữa HA đo tại phòng khám và đo tại nhà.

- Không đáp ứng điều trị.

- Áp dụng trong các nghiên cứu.

Chỉ định theo dõi huyết áp lưu động 24 giờ: huyết áp dao động bất thường, nghi ngờ “THA áo choàng trắng”, cần thông tin để quyết định điều trị, đánh giá THA ban đêm, xác định hiệu quả của thuốc qua 24 giờ, chẩn đoán và điều trị THA thai kỳ, đánh giá hạ HA triệu chứng.

Tự đo HA tại nhà được khuyến cáo áp dụng nhằm:

- Cung cấp nhiều thông tin cho các quy định của bác sĩ.

- Cải thiện sự gắn kết bệnh nhân vào chế độ điều trị.

Tự đo HA tại nhà không được khuyến khích bất kỳ khi:

- Gây cho bệnh nhân lo lắng.

- Tạo thuận lợi làm cho bệnh nhân tự thay đổi chế độ điều trị.

Giá trị HA bình thường khác nhau khi đo ở phòng khám, đo 24 giờ và đo tại nhà

(Theo Khoa Học Phổ Thông)

 

Chưa có tags cho bài viết này!